FIRSAT MAL?YET?

Hkmet olarak, bir kasaban?n yollar?n? yeniden yapt?n?z. Bu yol yap?m?n?n maliyeti nedir? Muhasebe hesab? ile maliyet, yol yap?m?nda harcanan paralar?n toplam?d?r.

Ekonomistler iin ise, bu maliyetin yan?nda ve daha nemli olarak F?rsat Maliyeti‘nind?nlmesi gerekir. F?rsat maliyeti, bir i?i yaparken kaynaklar?n o i? iin harcanmas?ndan dolay? yap?lamayan di?er bir ba?ka i?in, ve dolay?s?yla ka?r?lan f?rsat?n de?eridir.

rne?in kasabaya yol yap?m? iin 6 milyon TL harcanm?? ise, ve e?er bu 6 milyon TL ile o kasabaya 3 okul yapmak mmkn ise, yap?lan yollar?n f?rsat maliyeti bu 3 okulun yap?lamam?? olmas?d?r.

Rasyonel bir yat?r?m karar? verebilmek iin yol yap?m?ndan elde edilecek retim, istihdam, gelir art??? ve sosyal faydalar? hesaplamak ve bu rakam? yol yap?m?n?n f?rsat maliyetini olu?turan alternatif yat?r?mdan elde edilecek fayda ile kar??la?t?rmak gerekir.

Hem Yol, Hem Okul Yapar?z!!

Anla??lmas? biraz etrefilli olan konu, hem yolun hem de okulun neden yap?lamayaca??d?r. Bunun sebebi, kaynaklar?n s?n?rl? olmas?d?r. Di?er bir deyi?le, kaynaklar k?s?tl? oldu?u iin her davran???n ve verilen her karar?n bir bedeli vard?r. Bu bedel, o davran?? sonucunda feragat edilmek zorunda kal?nan di?er bir alternatiftir.

Dolay?s?yla, yukar?daki rnekte, hem yol hem okul yapmaya yeterli kaynak olmad??? iin, bir projeyi uygulamak di?erinden vaz gemek anlam?na gelir ve vazgeilen alternatif proje, yap?lan?n f?rsat maliyetini olu?turur.

Diyelim haftasonu futbol ma?na gitmeye karar verdiniz. Maa gidi? ve bilet paralar? toplam? 150 TL olsun ve bu i? iin gidis-geli? dahil 5 saat harcayaca??n?z? d?nelim. te yandan, patronunuz ayn? saatler iinde i?e gelip fazla mesai yapman?z? teklif etti diyelim, ve bu mesainin creti 100 TL olsun. Bu durumda, maa gitmenin f?rsat maliyeti, elde edebilece?iniz, fakat feragat etti?iniz 100 TL mesai cretidir. Maa gitmenin gerek maliyeti ise, cebinizden ?kan 150 TL ve feragat edilen 100 TL olmak zere toplam 250 TLs?d?r.

Maliyetleri s?rf para baz?nda d?nmemek gerekir. Televizyonda ayn? anda bir spor program? ve bir film yay?nlan?yorsa ve siz spor program?n? seyretmeye karar verdiyseniz, spor program?n? izlemenin f?rsat maliyeti, filmi izleyememektir.

Bu temel ekonomik kavramlar?n anla??lmas? hem lke ynetiminde, hem de bireylerin lke ekonomisinin gidi?ini sorgulamas?nda ok nemlidir.

ok basit bir iki rnek verelim. Herhangi bir i?te al??mayarak evde oturman?n f?rsat maliyeti, al??arak elde edilebilecek cretten feragat etmektir. Dolay?s?yla, al??may? d?nen bireye piyasada teklif edilen cret d?k ise, al??may?p evde oturman?n maliyeti d?ktr, ve bu durumda bireyin al??ma e?ilimi azal?r. Trkiyede kad?nlar?n ev d???nda al??ma e?ilimlerinin son derede d?k olmas?n?n bir sebebi kad?nlara verilen cretlerin erkeklere gre az olmas?d?r. Bu sebeple, kad?nlar?n i?gcne dahil olabilmelerinin nemli bir yolu kad?nlar?n i? piyasas?nda kar??la?t?klar? ayr?mc?l??a hukuki yollarla engel olmak ve kad?n-erkek btn al??anlar?n e?itim dzeylerini ve retkenliklerini ykselterek onlar? daha yksek cret ile talep edilir duruma getirebilmektir.

?kinci bir rnek, yakla?an 1 Kas?m Seimi ncesi byk partinin halka vaat ettikleri programlard?r. Bu vaatler her kesime para da??tmak zerine kurulu, vaat edilen paralar?n f?rsat maliyetini hie sayan davran??lard?r. Kaynaklar k?s?tl? oldu?una gre, da??t?lmas? planlanan bu paralar?n alternatif kullan?m alanlar? ve f?rsat maliyetlerini hesaplamak gerekir. rne?in bireylerin kredi kart? faiz borlar?n? silmek, bu bireylere devlet btesinden para transferi yapmak demektir. Vergilerle toplanm?? bu paralar ile bor faizlerini silmenin f?rsat maliyeti, o paralar?n kullan?labilece?i bir ok ba?ka i?in (e?itimden altyap?ya kadar) yap?lamamas? anlam?na gelir. ??in ac? yn, f?rsat maliyeti yksek bu poplist projeler ekonomik rasyonelden uzak olduklar? iin uzun vadede ekonomik bymeyi olumsuz etkilemekte ve halk?n aleyhine olmaktad?rlar.

Sonu olarak, Nobel dlverilen, a??r matematik temelli olan ekonomi biliminin en basit konseptini grmezden gelmek, lkenin kaynaklar? sonsuzmu?gibi davranmak, toplumdaki bireylerin refah ve mutluluklar?n? olumsuz ynde etkilemek demektir.

Twitter: @NaciMocan

FIRSAT MAL?YET?” üzerine bir yorum

  1. Hocam elinize saglik sorum su olacak;emeklilere vaad edilen transfer harcamalarinin butce acigina orani yuzde 2 civarinda bu civardaki parayi dar ve sabit gelirliye sunup talebi canlandirmak, firsat maliyetinden daha mi buyuktur?

onur için bir cevap yazın Cevabı iptal et

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>